การแปลงยีนในไวรัสเพื่อใช้พิชิตโรคมะเร็ง

             สมัยก่อนเชื่อกันว่าโรคมะเร็งเป็นโรคที่เกิดขึ้นโดยไม่ทราบสาเหตุ เพียงแต่มีการสันนิษฐานกันว่าอาจจะเกิดขึ้นจากเนื้องอกแล้วมีการกลายเป็นเนื้อร้ายในภายหลัง หรือบางครั้งอาจเกิดจากการบาดเจ็บหรือเป็นแผลเรื้อรัง รักษาไม่หาย ก็อาจทำให้กลายเป็นมะเร็งได้ แต่ปัจจุบันนักวิทยาศาสตร์ไขปริศนาของโรคมะเร็งได้แล้วว่า เกิดจากการกลายพันธุ์ของยีน เนื่องจาก

 

การติดเชื้อที่เป็นสาเหตุของการเกิดโรคมะเร็ง

โรคมะเร็งเป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับต้นๆ ของโลก โดยมีผู้เสียชีวิตจากโรคมะเร็งถึง 7.6 ล้านคนต่อปีและมีแนวโน้มมากขึ้น โดยเฉพาะในประเทศที่กำลังพัฒนา ซึ่งคาดการณ์ว่าหากยังไม่มีการดำเนินการอย่างใดอย่างหนึ่งจะพบผู้ป่วยเสียชีวิตจากโรคมะเร็งถึง 17 ล้านคนในปี พ.ศ. 2573 การป้องกันโรคมะเร็งจึงเป็นสิ่งสำคัญ มีการศึกษาวิจัยพบว่าประมาณร้อยละ 40 ของโรคมะเร็งทั้งหมดเชื่อว่าสามารถป้องกันได้¹ องค์การอนามัยโลก (World Health Organization, WHO) และสหภาพต่อต้านโรคมะเร็งระหว่างประเทศ (International Union Against Cancer, UICC) ได้กำหนดให้วันที่ 4 กุมภาพันธ์ของทุกปี เป็นวันมะเร็งโลก (World Cancer Day) โดยมีองค์กรกว่า 300 องค์กรใน 100 ประเทศทั่วโลกที่เข้าร่วมโครงการนี้ เพื่อรณรงค์ต่อต้านและป้องกันโรคมะเร็ง โดยในแต่ละปี UICC จะมีการกำหนดหัวข้อในการรณรงค์ที่แตกต่างกันออกไป และในปี พ.ศ. 2553 นี้มีสโลแกนว่า “cancer can be prevented too” ² หรือ “มะเร็งป้องกันได้” โดยจะเน้นความสำคัญไปที่การป้องกันโรคมะเร็งที่มีสาเหตุมาจากการติดเชื้อ (preventing cancer caused by infections) เช่น มะเร็งปากมดลูก มะเร็งตับ เป็นต้น ซึ่งโรคมะเร็งเหล่านี้มีสาเหตุมาจากการติดเชื้อไวรัส ซึ่งบางชนิดสามารถป้องกันได้โดยการฉีดวัคซีน นอกจากไวรัสที่เป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดโรคมะเร็งดังกล่าวแล้ว ในประเทศไทยยังพบว่าแบคทีเรียและพยาธิก็เป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้เกิดโรคมะเร็ง ซึ่งจะกล่าวสรุปต่อไปในบทความนี้

Human Papillomavirus (HPV) เป็นไวรัสชนิดหนึ่งซึ่งสามารถติดต่อได้ โดยเฉพาะบริเวณอวัยวะสืบพันธุ์สตรีและเป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้เกิดมะเร็งปากมดลูกซึ่งเป็นโรคมะเร็งที่พบมากในสตรีไทย โดยพบว่าหลังจากเป็นโรคนี้ผู้ป่วยจะเสียชีวิต

 

วัคซีนมะเร็งต่อมลูกหมาก

มะเร็งต่อมลูกหมากเป็นโรคมะเร็งที่พบมากเป็นอันดับสามในผู้ชาย โดยทั่วโลกพบผู้ป่วยรายใหม่ 543,000 รายต่อปี และส่วนใหญ่พบในผู้ที่มีอายุตั้งแต่ 50 ปีขึ้นไป¹ สำหรับในประเทศไทยพบผู้ป่วยมะเร็งต่อมลูกหมากในอัตรา 5.5 ต่อประชากร 100,000 โดยพบสูงเป็นอันดับสี่ของโรคมะเร็งในผู้ชาย อุบัติการณ์เกิดต่ำในผู้ที่อายุต่ำกว่า 40 ปี และสูงขึ้นอย่างรวดเร็วในผู้ที่อายุมากกว่า 50 ปีขึ้นไป² อายุจึงเป็นสาเหตุสำคัญของการเกิดโรคมะเร็งชนิดนี้ เชื้อชาติ และประวัติครอบครัวก็มีส่วนเกี่ยวข้องด้วย นอกจากนั้นอาหารจำพวกไขมันอิ่มตัว (saturated fat) ก็เป็นปัจจัยเสี่ยงที่สำคัญต่อการเกิดมะเร็งต่อมลูกหมาก ส่วนสารอาหารขนาดเล็ก (micronutrient) เช่น ไวตามิน เอ, อี และดี, ซีลีเนียม, ไลโคปีน และแคลเซี่ยมนั้นพบว่าอาจช่วยป้องกันการเกิดมะเร็งต่อมลูกหมากได้¹

 

นาโนเทคโนโลยีกับการรักษาโรคมะเร็ง

การใช้นาโนเทคโนโลยีในการรักษาโรคมะเร็งมีความเป็นไปได้สูงในอนาคตอันใกล้นี้ ซึ่งงานส่วนใหญ่ในปัจจุบันจะอยู่ในขั้นตอนการวิจัยหรือพัฒนาเทคนิค ประเทศที่พัฒนาแล้ว เช่น สหรัฐอเมริกา ได้ทุ่มงบประมาณจำนวนมากเพื่อการวิจัยในการประยุกต์ใช้นาโนเทคโนโลยีกับการวินิจฉัยและรักษาโรคมะเร็ง นอกจากนี้ยังมีองค์กรต่างๆทั่วโลกให้ความสนใจและพยายาม

 

เซลล์ต้นกำเนิดมะเร็ง (Cancer Stem Cells)

ทฤษฎีเกี่ยวกับเซลล์ต้นกำเนิดมะเร็งที่ยอมรับกันทั่วไปคือสมมุติฐานของเซลล์ต้นกำเนิดมะเร็ง (cancer stem cells hypothesis) ซึ่งมีมาเกือบ 50 ปีแล้วโดยกล่าวไว้ว่า เซลล์ต้นกำเนิดมะเร็งเป็นเมล็ดพันธุ์ไม่ดี (bad seeds) ที่เพิ่มการเปลี่ยนแปลงของเซลล์ ความรุนแรงและการดื้อต่อการรักษาในเซลล์มะเร็งส่วนใหญ่ จึงมีงานวิจัยจำนวนมากที่ศึกษาหากลวิธีการรักษาโรคมะเร็งโดยมุ่งไปที่การฆ่าเซลล์ต้นกำเนิดมะเร็งในผู้ป่วยที่มีความรุนแรงของโรค

ในช่วงระยะ 50 ปีที่ผ่านมามีการศึกษาจำนวนมากที่พยายามค้นหาเซลล์ต้นกำเนิดในมะเร็งชนิดต่างๆ ได้แก่ มะเร็งของสมอง เต้านม และลำไส้¹ และเมื่อเร็วๆนี้มีนักวิทยาศาสตร์บางกลุ่มพบว่า การเกิดความรุนแรงของมะเร็งนั้นไม่ได้เกิดจากเซลล์ต้นกำเนิดมะเร็งเพียงอย่างเดียว^2,3

กลุ่มผู้บุกเบิกการศึกษาเซลล์ต้นกำเนิดมะเร็งได้กำหนด